Étude pluridisciplinaire du site paléolithique ancien de Cimitero di Atella (Italie)

L’objectif de cet article, publié dans la revue Quaternary International, est de présenter les principaux résultats obtenus depuis la reprise de la fouille du site de Cimitero di Atella dans le sud de l’Italie en 2015 par une équipe franco-italienne. Les études géologiques, géochronologiques et paléontologiques ont permis d’apporter de nouvelles informations sur le contexte environnemental du site et de donner un attribution chronologique plus précise aux niveaux d’occupation humaine, entre la fin du MIS 15 et le MIS 13. L’étude préliminaire du matériel archéologique de Cimitero di Atella, et notamment la diversité des chaînes opératoires lithiques reconnues, nous invite à discuter la question des mécanismes d’émergence du phénomène bifacial en Europe.

Les recherches sur le site de Cimitero di Atella ont été principalement financées par l’École française de Rome dans le cadre des programmes PALEO 1 (2017-2021) et PALEO 2 (2022-2026), avec le soutien de la mairie d’Atella et ont été autorisées par le Ministère de la Culture italien.

 

5034657 {4534908:XRM2EU9K} 1 chicago-fullnote-bibliography 50 default 9345 https://umrtemps.cnrs.fr/wp-content/plugins/zotpress/
%7B%22status%22%3A%22success%22%2C%22updateneeded%22%3Afalse%2C%22instance%22%3Afalse%2C%22meta%22%3A%7B%22request_last%22%3A0%2C%22request_next%22%3A0%2C%22used_cache%22%3Atrue%7D%2C%22data%22%3A%5B%7B%22key%22%3A%22XRM2EU9K%22%2C%22library%22%3A%7B%22id%22%3A4534908%7D%2C%22meta%22%3A%7B%22creatorSummary%22%3A%22Rocca%20et%20al.%22%2C%22parsedDate%22%3A%222023-12-10%22%2C%22numChildren%22%3A2%7D%2C%22bib%22%3A%22%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-bib-body%26quot%3B%20style%3D%26quot%3Bline-height%3A%201.35%3B%20padding-left%3A%201em%3B%20text-indent%3A-1em%3B%26quot%3B%26gt%3B%5Cn%20%20%26lt%3Bdiv%20class%3D%26quot%3Bcsl-entry%26quot%3B%26gt%3BRocca%2C%20Roxane%2C%20Paolo%20Giannandrea%2C%20Alison%20Pereira%2C%20Jean-Jacques%20Bahain%2C%20Francesco%20Boschin%2C%20Am%26%23xE9%3Blie%20Da%20Costa%2C%20Federico%20Di%20Rita%2C%20et%20al.%20%26%23x201C%3BMultidisciplinary%20Study%20of%20the%20Lower%20Palaeolithic%20Site%20of%20Cimitero%20Di%20Atella%20%28Basilicata%29%2C%20Italy.%26%23x201D%3B%20%26lt%3Bi%26gt%3BQuaternary%20International%26lt%3B%5C%2Fi%26gt%3B%20676%20%28December%2010%2C%202023%29%3A%201%26%23x2013%3B26.%20%26lt%3Ba%20class%3D%26%23039%3Bzp-DOIURL%26%23039%3B%20href%3D%26%23039%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.1016%5C%2Fj.quaint.2023.09.004%26%23039%3B%26gt%3Bhttps%3A%5C%2F%5C%2Fdoi.org%5C%2F10.1016%5C%2Fj.quaint.2023.09.004%26lt%3B%5C%2Fa%26gt%3B.%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%5Cn%26lt%3B%5C%2Fdiv%26gt%3B%22%2C%22data%22%3A%7B%22itemType%22%3A%22journalArticle%22%2C%22title%22%3A%22Multidisciplinary%20study%20of%20the%20Lower%20Palaeolithic%20site%20of%20Cimitero%20di%20Atella%20%28Basilicata%29%2C%20Italy%22%2C%22creators%22%3A%5B%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Roxane%22%2C%22lastName%22%3A%22Rocca%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Paolo%22%2C%22lastName%22%3A%22Giannandrea%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Alison%22%2C%22lastName%22%3A%22Pereira%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Jean-Jacques%22%2C%22lastName%22%3A%22Bahain%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Francesco%22%2C%22lastName%22%3A%22Boschin%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Am%5Cu00e9lie%22%2C%22lastName%22%3A%22Da%20Costa%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Federico%22%2C%22lastName%22%3A%22Di%20Rita%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Fran%5Cu00e7ois%22%2C%22lastName%22%3A%22Fouriaux%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Alessio%22%2C%22lastName%22%3A%22Iannucci%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Lucie%22%2C%22lastName%22%3A%22Germond%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Dario%22%2C%22lastName%22%3A%22Gioia%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Donatella%22%2C%22lastName%22%3A%22Magri%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Beniamino%22%2C%22lastName%22%3A%22Mecozzi%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Sebastien%22%2C%22lastName%22%3A%22Nomade%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Raffaele%22%2C%22lastName%22%3A%22Sardella%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Marcello%22%2C%22lastName%22%3A%22Schiattarella%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Pierre%22%2C%22lastName%22%3A%22Voinchet%22%7D%2C%7B%22creatorType%22%3A%22author%22%2C%22firstName%22%3A%22Daniele%22%2C%22lastName%22%3A%22Aureli%22%7D%5D%2C%22abstractNote%22%3A%22The%20Lower%20Palaeolithic%20site%20of%20Cimitero%20di%20Atella%20is%20located%20in%20the%20Basilicata%20region%20%28Southern%20Italy%29%2C%20about%2010%5Cu00a0km%20south%20of%20the%20extinct%20Monte%20Vulture%20volcano.%20The%20site%20was%20discovered%20in%20the%20early%201990s%20and%20was%20continuously%20excavated%20for%20nearly%20twenty%20years%20under%20the%20supervision%20of%20Professor%20E.%20Borzatti%20von%20L%5Cu00f6wenstern%20%28University%20of%20Florence%29.%20This%20open-air%20site%20contained%20a%205-m-thick%20fluvio-lacustrine%20sequence%20characterized%20by%20the%20occurrence%20of%20two%20main%20archaeological%20units%20with%20lithic%20industries%20and%20faunal%20remains.%20Based%20on%20the%20composition%20of%20the%20lithic%20assemblages%2C%20and%20in%20particular%20the%20presence%20of%20handaxes%20in%20the%20Lower%20unit%2C%20Borzatti%20von%20L%5Cu00f6wenstern%20%28et%20al.%2C%201997%29%20attributed%20the%20site%20to%20the%20Early%20Acheulean.%20Cimitero%20di%20Atella%20was%20interpreted%20as%20the%20result%20of%20various%20lake%20shore%20occupations%20linked%20to%20the%20exploitation%20of%20large%20mammals%20%28Palaeoloxodon%20antiquus%20and%20Bison%20sp.%29%20and%20the%20opportunistic%20use%20of%20raw%20materials%20to%20produce%20simple%20small%20and%20large%20lithic%20tools%20%28Borzatti%20von%20L%5Cu00f6wenstern%20et%20al.%2C%201997%29.%20The%20purpose%20of%20this%20paper%20is%20to%20present%20the%20last%20five%20years%20of%20research%20at%20the%20site.%20Geochronological%2C%20palaeontological%20and%20palynological%20investigations%20have%20been%20conducted%20to%20shed%20light%20on%20the%20environmental%20and%20chronological%20context%20of%20the%20site%20and%20the%20associated%20human%20occupations%20levels.%20This%20essential%20step%20enables%20us%20to%20evaluate%20the%20nature%20and%20potential%20of%20archaeological%20data%20in%20order%20to%20place%20the%20results%20in%20a%20broader%20framework.%20The%20accurate%20study%20of%20the%20context%20and%20of%20the%20archaeological%20material%20of%20Cimitero%20di%20Atella%20enable%20us%20to%20rethink%20the%20crucial%20question%20of%20the%20emergence%20of%20the%20bifacial%20phenomenon%20in%20Europe.%22%2C%22date%22%3A%222023-12-10%22%2C%22section%22%3A%22%22%2C%22partNumber%22%3A%22%22%2C%22partTitle%22%3A%22%22%2C%22DOI%22%3A%2210.1016%5C%2Fj.quaint.2023.09.004%22%2C%22citationKey%22%3A%22%22%2C%22url%22%3A%22https%3A%5C%2F%5C%2Fwww.sciencedirect.com%5C%2Fscience%5C%2Farticle%5C%2Fpii%5C%2FS104061822300277X%3Fvia%253Dihub%22%2C%22PMID%22%3A%22%22%2C%22PMCID%22%3A%22%22%2C%22ISSN%22%3A%221040-6182%22%2C%22language%22%3A%22en-UK%22%2C%22collections%22%3A%5B%22GDEM34H5%22%5D%2C%22dateModified%22%3A%222024-05-22T13%3A57%3A37Z%22%7D%7D%5D%7D
Rocca, Roxane, Paolo Giannandrea, Alison Pereira, Jean-Jacques Bahain, Francesco Boschin, Amélie Da Costa, Federico Di Rita, et al. “Multidisciplinary Study of the Lower Palaeolithic Site of Cimitero Di Atella (Basilicata), Italy.” Quaternary International 676 (December 10, 2023): 1–26. https://doi.org/10.1016/j.quaint.2023.09.004.